دکتر فرزاد زمانی در اتاق عمل

کودکان و حلق · ۹ مرداد ۱۴۰۵ · ۸ دقیقه

لوزه و لوزه سوم کودکان؛ چه زمانی جراحی مطرح می‌شود؟

علائم بزرگی لوزه و لوزه سوم، خرخر و وقفه تنفسی خواب، معیارهای عفونت مکرر و شرایطی که بررسی یا جراحی لوزه در کودک مطرح می‌شود.

کودک خوابیده با نمایش علمی لوزه و مسیر تنفس

لوزه‌های کامی در دو طرف گلو و لوزه سوم پشت بینی بخشی از بافت ایمنی‌اند. بزرگ بودن آن‌ها به‌تنهایی بیماری نیست، اما می‌تواند در بعضی کودکان راه هوایی را هنگام خواب تنگ کند یا با عفونت‌های مکرر همراه باشد.

تصمیم جراحی باید بر اساس الگوی علائم و مستندات باشد، نه صرفاً یک عکس یا یک بار گلودرد.

اختلال تنفس در خواب چه نشانه‌هایی دارد؟

فیلم کوتاه از خواب کودک می‌تواند به شرح حال کمک کند، اما جای معاینه یا تست خواب را نمی‌گیرد.

  • خرخر بلند و بیشتر شب‌ها
  • مکث تنفسی، نفس‌نفس زدن یا خواب ناآرام
  • تنفس دهانی و تعریق شبانه
  • خواب‌آلودگی یا برعکس، بیش‌فعالی و افت تمرکز روزانه
  • شب‌ادراری، اختلال رشد یا عملکرد ضعیف مدرسه در برخی کودکان

برای عفونت مکرر چه معیارهایی مطرح‌اند؟

راهنمای ۲۰۱۹ در کودکانی که کمتر از هفت دوره در یک سال، کمتر از پنج دوره در سال طی دو سال یا کمتر از سه دوره در سال طی سه سال داشته‌اند، معمولاً پایش و صبر را توصیه می‌کند.

برای مطرح شدن جراحی، دوره‌ها باید تا حد امکان در پرونده ثبت شده و با نشانه‌هایی مانند تب، غدد گردن، ترشح لوزه یا تست مثبت استرپتوکوک همراه باشند. عوامل تعدیل‌کننده مانند آبسه اطراف لوزه یا تحمل‌نکردن آنتی‌بیوتیک نیز مهم‌اند.

چه زمانی تست خواب لازم می‌شود؟

اگر شدت علائم و معاینه با هم همخوان نباشند یا نیاز به جراحی نامطمئن باشد، پلی‌سومنوگرافی می‌تواند کمک کند. در کودکان زیر دو سال یا دارای چاقی، سندرم داون، ناهنجاری‌های فک‌وصورت، بیماری عصبی‌عضلانی یا بیماری سلول داسی، راهنما بر ارزیابی دقیق‌تر خواب تأکید دارد.

بعد از جراحی چه نکاتی مهم‌اند؟

درد گلو و کاهش اشتها موقت‌اند و برنامه کنترل درد و مایعات باید دقیق اجرا شود. خونریزی تازه از دهان یا بینی بعد از جراحی طبیعی محسوب نمی‌شود و نیاز به ارزیابی فوری دارد.

جراحی می‌تواند تنفس خواب را بهتر کند، اما در برخی کودکان به‌ویژه با چاقی یا بیماری زمینه‌ای، علائم ممکن است باقی بمانند و پیگیری لازم است.

پرسش‌های رایج

آیا هر کودکی که خرخر می‌کند باید لوزه‌اش را عمل کند؟

خیر. دفعات خرخر، وقفه تنفسی، اثر بر روز، معاینه و گاهی تست خواب تعیین می‌کنند که درمان لازم چیست.

برداشتن لوزه سیستم ایمنی را ضعیف می‌کند؟

بدن بافت‌های ایمنی متعدد دیگری دارد. وقتی اندیکاسیون درست باشد، شواهد راهنما جراحی را قابل‌قبول می‌دانند؛ تصمیم باید فردی باشد.

منابع علمی

  1. Clinical Practice Guideline: Tonsillectomy in Children (Update) — American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (2019)
  2. Clinical Practice Guideline: Tonsillectomy in Children (Update) — Otolaryngology–Head and Neck Surgery / PubMed (2019)